Burgerschapsonderwijs richt zich op het ontwikkelen van burgerschapskennis, vaardigheden en houdingen bij leerlingen. Zo raken leerlingen voorbereid op hun rol in de samenleving. De leerlingen leren over samenleven in een democratische rechtsstaat en de leerlingen doen ervaringen op met hoe zij de samenleving verder kunnen vormgeven.
Burgerschap is een verplicht vakgebied voor alle scholen
De gepubliceerde kerndoelen kunnen focus en houvast geven
Alle leerlingen moeten een basis in burgerschap ontwikkelen
.jpg)
Sinds 2021 is een burgerschapswet aangenomen. In de wet staat dat scholen actief burgerschap en sociale cohesie bevorderen. In de wet staan minimumeisen waaraan elke school moet voldoen. Scholen hebben hierbij ruimte om zelf te bepalen hoe ze hun onderwijs willen inrichten. Tegelijkertijd staat in de wet dat alle scholen een herkenbare en gezamenlijke basis moeten gebruiken voor hun burgerschapsonderwijs. Hieronder zie je de centrale elementen vanuit de wet voor burgerschapsonderwijs.
Het bijbrengen van respect voor en kennis van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en het (op school) handelen vanuit deze waarden is een belangrijke wettelijke eis. De basiswaarden van de democratische rechtsstaat zijn: vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit.
Daarnaast moet het onderwijs aandacht geven aan het ontwikkelen van de sociale en maatschappelijke competenties die nodig zijn om deel te kunnen nemen aan democratische Nederlandse samenleving.
De wet stelt ook eisen aan de manier waarop het onderwijsaanbod moet worden georganiseerd:
• Het burgerschapsonderwijs moet doelgericht zijn. Dat betekent dat concrete leerdoelen nodig zijn, waarin zichtbaar is welke competenties de school met het onderwijs nastreeft.
• Het burgerschapsonderwijs moet samenhangend zijn. Dat betekent werken vanuit een doorlopende leerlijn met een logische opbouw.
• De eis dat het burgerschapsonderwijs herkenbaar moet zijn, betekent dat het onderwijsaanbod zoals de school dat zegt te willen geven zichtbaar is in de praktijk.
Daarnaast moet je als school inzicht hebben in de resultaten van je burgerschapsonderwijs. Worden de leerdoelen die jij als school hebt opgesteld ook echt gerealiseerd?
Ook de omgeving waarin burgerschapsonderwijs gegeven wordt, doet er toe. Daarbij gelden drie elementen:
• De schoolcultuur moet in overeenstemming zijn met de basiswaarden.
• De omgeving moet leerlingen stimuleren om met de basiswaarden te oefenen en die in de praktijk te brengen.
• Het klimaat op school moet zo zijn dat iedereen zich veilig en geaccepteerd voelt.
Om ervoor te zorgen dat alle leerlingen een basis in burgerschap ontwikkelen zijn er aparte kerndoelen ontwikkeld. De kerndoelen scheppen duidelijkheid over wat de leerlingen moeten kennen en kunnen. Maak hieronder kennis met de kerndoelen voor burgerschap.
Kerndoel 19/18 - De school geeft vorm aan de democratische oefenplaats.
A: Sociale en maatschappelijke competenties
Kerndoel 20/19 - De leerling leert over samenleven in een democratische rechtsstaat
A: Basiswaarden van de democratische rechtsstaat
B: Diversiteit in de samenleving
Kerndoel 21/20 - De leerling doet ervaringen op met democratische en maatschappelijke betrokkenheid.
A: Democratische betrokkenheid
B: Maatschappelijke betrokkenheid
De leerlingpopulatie in kaart brengen, zodat de behoeften en uitdagingen goed in beeld worden gebracht.
Een heldere visie op burgerschap ontwikkelen.
Duidelijke burgerschapsdoelen formuleren.
Een leerlijn opstellen, waarin concreet uitgewerkte leerdoelen staan.
Herkenbaar burgerschapsonderwijs dat echt gegeven wordt.
De opbrengsten van het burgerschapsonderwijs worden gemonitord.
Verantwoording afleggen o.a. in het schoolplan en de schoolgids.
Wil je een eerste stap zetten om burgerschap te implementeren bij jou op school? Leuk! We geven je graag meer informatie over hoe wij dat aanpakken en wat succesfactoren zijn. Je kunt gelijk al je vragen stellen aan een van onze experts!
Vul je gegevens in
We nemen contact met je op
In een korte call ontdek je de mogelijkheden
Er zijn een aantal punten waar je vooraf rekening mee kunt houden en die je niet moet onderschatten:
Ja, elke school moet voldoen aan de minimumeisen in de wet. Daarnaast is het belangrijk om burgerschap vorm te geven op een manier die bij jullie school en leerlingen past. Een school in de schilderswijk heeft een andere populatie dan een school in het Gooi. Leerlingen hebben dan vaak andere uitdagingen en daarop wil je je burgerschapsonderwijs aanpassen. Zo geef je burgerschapsonderwijs dat voldoet aan de wet en past bij jullie leerlingen.
Ja, we kunnen je op maat van a-z helpen voor burgerschap. We hebben hiervoor een totaaloplossing, maar je kunt ook een los onderdeel afnemen zoals een nulmeting of een projectdag.
