1. Burgerschap bestaat uit 4 domeinen, 5 dimensies, 10 thema’s of 8 basiswaarden
Als je op zoek gaat naar wat burgerschap is of waaruit burgerschap bestaat, zie je al snel een hoop voorgestelde vragen voorbij komen over domeinen, dimensies, basiswaarden en thema's. Hieronder behandelen we de meest gestelde vragen.
- Wat zijn de vier domeinen van burgerschap?
Als je een po, vo of pro school bent, bestaat burgerschap niet uit 4 domeinen. De kerndoelen zijn opgebouwd uit 3 domeinen. - Wat zijn de 5 dimensies van burgerschap?
Ook de 5 dimensies van burgerschap zijn niet relevant voor het po, vo en pro. De dimensies zijn alleen relevant voor het mbo. - Wat zijn de 8 basiswaarden van burgerschapskunde?
Er zijn geen 8 basiswaarden, maar 3 basiswaarden (vrijheid, gelijkwaardheid en solidariteit). En die basiswaarden gaan niet over burgerschapskunde, maar over onze democratische rechtsstaat. - Welke vakken horen bij burgerschap?
Het is niet zo dat er perse vaste vakken horen bij burgerschap. - Wat zijn de 4 soorten wereldburgerschap?
Er bestaat niet zoiets als 4 soorten wereldburgerschap voor het Nederlands onderwijs. Dit is een term die vanuit de Verenigde Naties komt, maar niet relevant is voor scholen in Nederland.
Staat jouw vraag hier niet tussen? Neem dan contact met ons op en wij helpen je graag verder!
2. Burgerschap moet worden ondergebracht bij andere vakken
Dit mag, maar hoeft niet. Je hebt als school zelf de vrijheid hoe je burgerschapsonderwijs vormgeeft. Je kunt ook een apart vakgebied maken van burgerschap of het via projecten terug laten komen. Wel heb je als school te maken met wettelijke eisen. Hierin staat onder andere wat de minimale inhoud is waar burgerschapsonderwijsaan moet voldoen en dat burgerschap op elke school op een structurele manier moet terugkomen.
3. Burgerschap is nieuw
Veel scholen denken dat burgerschap nieuw is, maar er is al een burgerschapsopdracht sinds 2006. Sinds 1 augustus 2021 is er een aanscherping van de burgerschapswet, die voor verduidelijking en concretisering moet zorgen. Er is sinds een paar jaar wel meer aandacht voor burgerschap en de onderwijsinspectie deelt herstelopdrachten uit aan scholen die niet aan de burgerschapsopdracht voldoen. Maar burgerschap is niet nieuw.
4. Burgerschap en sociaal emotioneel leren (SEL) zijn hetzelfde
SEL en burgerschap zijn geen concurrenten. Ze kunnen goed naast elkaar bestaan, maar ze zijn niet hetzelfde. SEL gaat vooral over ‘jezelf’ en helpt leerlingen emoties te controleren, meer zelfvertrouwen te krijgen en relaties op te bouwen met mensen dicht bij hen (familie, vrienden, de klas), burgerschap helpt leerlingen begrijpen dat de wereld groter en complex is, waarbij belangen kunnen botsen. Burgerschap gaat over de samenleving en helpt leerlingen niet alleen om deel uit te maken van die samenleving maar ook na te denken over hoe zij de samenleving verder vorm kunnen geven.
SEL kan ook helpen bij het vormgeven van burgerschapsonderwijs. Als je als leerling goed bent in emoties herkennen en reguleren (SEL), maakt dat het makkelijker om mee te praten in een gesprek over de samenleving of rustig te blijven in een meningsverschil over een maatschappelijk onderwerp (burgerschap).
5. Burgerschap is alleen een taak voor het vak maatschappijleer
Dit is onjuist. Burgerschap is een doorlopende opdracht voor heel de school en komt niet alleen terug bij het vak maatschappijleer. Elke school moet op een structurele en doorlopende manier aan de slag gaan met burgerschapsonderwijs.
Tips om misverstanden over burgerschap te voorkomen:
- Zorg dat je op school dezelfde taal spreekt en dat definities voor iedereen duidelijk zijn. Dit klinkt heel logisch, maar als jouw collega denkt dat burgerschap hetzelfde is als sociaal emotioneel leren of dat burgerschap alleen een taak is voor maatschappijleer dan gaan jullie langs elkaar heen praten.
- Als je informatie opzoekt op het internet, zorg er dan voor dat je de bron checkt. Soms is informatie achterhaald of wel kloppend voor het mbo, maar niet kloppend voor het vo, po of pro. Gebruik geen AI om informatie over burgerschap op te zoeken, want dan is de kans groot dat de informatie niet (helemaal) klopt.
- Zorg dat je geïnformeerd bent, als je aan de slag gaat met burgerschap. Hiermee bedoelen we dat je snapt wat de burgerschapsopdracht betekent en het duidelijk is wat jullie als school praktisch moeten doen op het gebied van burgerschapsonderwijs. Dit scheelt een hoop tijd, creëert makkelijker draagvlak in het team en scheelt soms ook een herstelopdracht.
Heb je hulp nodig bij het vormgeven van burgerschap?
Wil je aan de slag met burgerschap en kun je hier wel wat hulp bij gebruiken? Vul het contactformulier in en we kijken graag een keer vrijblijvend met je mee om burgerschap vorm te geven.
