15/4/2026
6 minuten

Dit zijn de meest gestelde vragen over een nulmeting burgerschap

Waar staan onze leerlingen als het gaat om burgerschap en hoe krijg je daar als school goed zicht op? Als burgerschap coördinator krijg je vaak de taak om dit in kaart te brengen. Een nulmeting voor burgerschap is dan vaak een logisch startpunt. Tegelijk roept dit gelijk allerlei vragen bij jou op. Wat meet je precies, hoeveel tijd kost het onze leerlingen en wat gaan we met de resultaten doen. En misschien ben je ook wel benieuwd naar wat andere burgerschap coördinatoren vragen over een nulmeting. In deze blog lees je de antwoorden op de meest gestelde vragen.

Is de nulmeting gebaseerd op de kerndoelen?

Bij een nulmeting is het belangrijk om te vragen waar de nulmeting op gebaseerd is. Is dat de wetgeving voor burgerschap, zijn dat de kerndoelen of is het ergens anders op gebaseerd? We zien ook nulmetingen voorbij komen die gebaseerd zijn op 4 dimensies van burgerschap, maar dat is voor po, vo en pro scholen niet relevant. Voor po, vo en pro scholen is het relevant dat de nulmeting gebaseerd is op de wetgeving voor burgerschap en de kerndoelen. Voor het mbo zijn de 4 dimensies weer wel relevant.

Is de nulmeting aan te passen aan onze leerlingpopulatie?

Dit is een goede en belangrijk vraag voor veel scholen, omdat je burgerschapsonderwijs wil aanbieden op basis van wat jouw leerlingen nodig hebben. Speelt diversiteit heel erg bij jullie doelgroep of juist vertrouwen krijgen in de maatschappij? Dan wil je dit misschien wel nog explicieter laten terugkomen in de vragenlijst. 

Hoe is de nulmeting opgebouwd?

Bij burgerschapsonderwijs gaat het niet alleen om inzicht te krijgen in de kennis die leerlingen hebben, maar ook over houding en vaardigheden. Als je onderzoek doet naar een nulmeting is het handig om te checken welke onderdelen terugkomen in een nulmeting.

Is de vragenlijst gestandaardiseerd?

Een gestandaardiseerde vragenlijst is een vragenlijst waarbij alle leerlingen exact dezelfde vragen, in dezelfde volgorde en met dezelfde antwoordmogelijkheden krijgen. Dit is belangrijk zodat antwoorden betrouwbaar met elkaar vergeleken kunnen worden.

Voor wie is de vragenlijst geschikt?

Vraag altijd voor welke groepen of leerjaren de vragenlijst geschikt is. Sommige vragenlijsten zijn geschikt voor groep 7 en 8, terwijl andere vragenlijsten geschikt zijn voor leerjaar 1 t/m 4 van het vo en weer andere vragenlijsten zijn voor leerlingen van het pro.

Hoe zetten andere scholen de vragenlijst in?

Veel scholen zijn ook benieuwd hoe een nulmeting praktisch wordt ingezet bij andere scholen. We zien hierin twee mogelijkheden:

  • 1x per schooljaar wordt de vragenlijst afgenomen.
  • Een begin- en eindmeting in hetzelfde schooljaar

Kijk hierbij, wat voor jullie school goed werkt.

Hoe werkt het nadat de vragenlijst is ingevuld?

Bij veel vragenlijsten krijg je een rapportage toegestuurd. Je kunt hierbij vragen om een voorbeeld, zodat je kunt kijken wat je uiteindelijk uit de rapportage kunt halen. Bij sommige partijen krijg je een persoonlijk duidingsgesprek, zodat je meer informatie krijgt over hoe je de resultaten kunt lezen en kunt sparren over vervolgstappen. Bij andere partijen krijg je de rapportage toegestuurd en moet je zelf de resultaten duiden. 

Onze leerlingen scoren goed op de vragenlijst. Zijn wij nu klaar?

Nee, dit hoeft niet het geval te zijn. De eerste reden is dat je nooit alles kunt meten in een vragenlijst. Bepaalde vaardigheden lenen zich minder goed voor een vragenlijst. Daarnaast kun je kijken naar je eigen ambities die jullie als school hebben voor burgerschap. Stel dat leerlingen over het algemeen goed scoren op kennis, dan kan het nog steeds zijn dat bepaalde onderwerpen qua kennisniveau nog niet goed zijn. Tenslotte moet burgerschapsonderwijs aansluiten op jouw leerlingpopulatie dus kun je gedeeltelijk ook zelf bepalen aan welke onderwerpen je aandacht wilt besteden. Zo komen in vragenlijsten ook vaak terug waar leerlingen zich zorgen over maken of wat ze zouden willen leren. Dat zijn ook punten die je mee kunt nemen om je burgerschapsonderwijs vorm te geven.

Hoe lang duurt de vragenlijst en wanneer is een geschikt moment?

Ook praktische vragen zijn van belang. Een vragenlijst afnemen kost vaak tussen de 15 en 20 minuten. Duurt een vragenlijst langer, dan kun je je ook weer afvragen hoeveel waarde de laatste vragen hebben omdat veel leerlingen hun concentratie tegen die tijd verloren zijn. Kies daarnaast een rustig moment om de vragenlijst af te nemen, waarin je voldoende tijd hebt. Voorbeelden hiervan zijn een mentoruur of na een pauze op de basisschool.

Heb jij nog andere vragen?

We hebben de meeste vragen over een nulmeting nu voor je beantwoord. Heb jij nog een andere vraag of ben je benieuwd naar onze nulmeting dan kun je het contactformulier invullen en helpen we je graag verder.

Veelgestelde vragen