27/1/2026

Burgerschap meten

Elke school moet leerdoelen formuleren voor burgerschap die passen bij de leerlingpopulatie. Vervolgens ga je aan de slag met activiteiten, maar hoe weet je nu of je leerlingen die leerdoelen behalen? Dat moet je meten en monitoren. In deze blog leggen we uit waarom je burgerschapsonderwijs moet meten en hoe je dit als school kunt doen op een manier die past bij jullie leerlingen.

Monitoring van burgerschapsonderwijs

Veel scholen zijn bij het vormgeven van burgerschapsonderwijs zoekende als het gaat om monitoring. Om te weten of je als school effectief burgerschapsonderwijs uitvoert, moet je regelmatig evalueren en monitoren. Door de ontwikkeling van leerlingen in kaart te brengen, kun je jouw burgerschapsonderwijs bijsturen en afstemmen op de behoeften van leerlingen.

Monitoring van burgerschapscompetenties is volgens de wettelijke eisen van belang om:

  • het onderwijs af te stemmen op de competenties;
  • het onderwijs te verbeteren; en
  • verantwoording af te leggen.

Als school kun je zelf bepalen hoe je burgerschapsonderwijs meet. Er is niet één manier of methode waarvan de onderwijsinspectie zegt: zo moet het. Je kunt burgerschap monitoren door middel van een nulmeting of een kennistoets, maar ook op andere manieren, zoals een portfolio of een rubric.

Burgerschap meten is een vaste cyclus

Als school formuleer je leerdoelen voor burgerschap. Daarna geef je het onderwijsaanbod vorm (de activiteiten die je inzet om de leerdoelen te behalen). Vervolgens stel je de resultaten vast. Op basis van de uitkomsten kun je jouw burgerschapsonderwijs verder finetunen en nog beter afstemmen op je leerlingen.

Burgerschap meten passend bij jouw leerlingpopulatie

Wat het lastig maakt bij burgerschap, is dat burgerschapsonderwijs op elke school anders wordt vormgegeven en andere speerpunten heeft. Natuurlijk moet elke school voldoen aan minimumeisen voor burgerschap, maar burgerschap moet vooral ook afgestemd zijn op de leerlingen. Dat maakt een standaard meetinstrument in sommige gevallen minder passend.

Om scholen hierbij te helpen, hebben wij een nulmeting ontwikkeld voor burgerschap, die aansluit bij de wet en de kerndoelen, maar ook eigen te maken is. Dat betekent dat we vragen kunnen toevoegen aan de nulmeting die aansluiten bij jullie leerdoelen en jullie leerlingen.

Een voorbeeld: Hieronder zie je twee verschillende leerlingpopulaties. Voorbeeld 1 is van een school in Voorburg. Voorbeeld 2 is van een school in Rotterdam-Zuid.

Uit de leerlingpopulaties van deze scholen komen verschillende leerdoelen voor burgerschap voort. Beide scholen kunnen dan samen met ons vragen toevoegen die aansluiten bij hun leerdoelen.

School uit Voorburg

De school uit Voorburg heeft als thema: Ontmoeting met de ander. Een leerdoel daarbij is: Leerlingen ontwikkelen een open en respectvolle houding tegenover mensen met andere achtergronden, meningen en leefwerelden, en kunnen zich actief in de ander verplaatsen.

Voor de school uit Voorburg kunnen we dan vragen toevoegen over de houding ten opzichte van andere mensen of over het bewustzijn dat niet iedereen dezelfde kansen heeft als zij.

School uit Rotterdam-Zuid

De school uit Rotterdam-Zuid heeft als thema: Vertrouwen in jezelf, de ander en de samenleving. Een leerdoel daarbij is: Leerlingen ontwikkelen vertrouwen in hun eigen kunnen, in anderen om hen heen en in hun plek binnen de samenleving, en ervaren dat zij invloed kunnen hebben.

Bij de school uit Rotterdam-Zuid kunnen we dan vragen toevoegen over bijvoorbeeld hun houding ten opzichte van hun eigen mogelijkheden of het vertrouwen in maatschappelijke instituties.

Ben jij geïnteresseerd in een nulmeting op maat?

Zijn jullie bezig met de monitoring van burgerschap of wil je een nulmeting op maat aanvragen? Vul het contactformulier in en we nemen contact met je op.

Veelgestelde vragen